Darowizna od rodziców – czy i kiedy wymaga zapłaty podatku? (2023)

Darowizna od rodziców do określonej kwoty w zależności od grupy podatkowej, w jakiej znajduje się darczyńca, nie jest opodatkowana, a fakt ten jest powszechnie znany. Nie każdy jednak ma świadomość konieczności dopełnienia określonych formalności w urzędzie skarbowym, by móc być zwolnionym z wszelkich opłat. Darowizna od rodziców – kiedy zapłacisz podatek, a kiedy będziesz z niego całkowicie zwolniony? Sprawdź!

Jako prezent ślubny, wkład własny na kredyt hipoteczny czy po prostu bezzwrotna pomoc finansowa – z różnych pobudek rodzice przekazują pieniądze swoim dzieciom. Za każdym razem musi jednak odbyć się to z zachowaniem przepisów prawa. W Polsce wszystkie darowizny opodatkowane są podatkiem od spadku i darowizn. W niektórych grupach podatkowych obowiązują jednak pewne zwolnienia. Dotyczy to przede wszystkim dzieci darczyńców.

Darowizna od rodziców – co to jest i co zalicza się do darowizny od rodziców?

Prawdopodobnie każdy wie mniej więcej, czym jest darowizna. W dużym uproszczeniu są to pieniądze lub rzeczy, które są nasze i które dajemy komuś całkowicie za darmo, nie oczekując niczego w zamian. Potwierdza to definicja z kodeksu cywilnego (art. 888), z której wynika, że przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego, kosztem swego majątku.

Skoro darowizna jest umową, to muszą w niej uczestniczyć dwie strony, przy czym zarówno po jednej, jak i po drugiej stronie może występować kilka osób. Możliwa jest zatem darowizna od obojga rodziców, jak również darowizna od jednego z rodziców, podobnie jak i darowizna dla samego dziecka lub również dla jego małżonka/i.

Darowizna pieniężna od rodziców

Przedmiotem darowizny zwykle są pieniądze. W Kodeksie cywilnym nie znalazły siężadne ograniczenia dotyczące darowizny pieniędzy. Darowizna pieniędzy od rodziców może więc być dowolnie wysoka.

Często spotykana jest darowizna pieniężna od rodziców na zakup mieszkania. Młodym ludziom nieraz ciężko jest uzbierać na wkład własny do kredytu hipotecznego, a darowizna 100 tysięcyzłotych od rodziców lub nawet nieco mniej w pełni wystarczy, by otrzymać pozytywną decyzję kredytową.

Darowizna pieniężna od rodziców – gotówka czy przelew? Wszystko zależy od ustaleń w umowie. Jeśli strony zdecydują się na pierwszą opcję, to umowa zostaje wykonana w momencie, gdy obdarowany wchodzi w posiadanie gotówki. Z kolei wybierając przelew na rachunek bankowy obdarowanego, momentem wykonania darowizny jest zaksięgowanie pieniędzy na koncie bankowym.

Darowizna od rodziców – mieszkanie lub dom

Rodzicom zdarza sięrównież przekazywać swoim dzieciom nieruchomości. W grę wchodzi również darowizna działki od rodziców.

Darowizna od rodziców mieszkania (oraz każdej innej nieruchomości) wymaga sporządzenia umowy darowizny oraz zachowania formy aktu notarialnego. O pomoc w załatwieniu wszystkiego tak, by było zgodne z prawem, najlepiej poprosić notariusza.

Skorzystanie z usług notariusza zwalnia podatników z obowiązku zgłaszania darowizny nieruchomości do urzędu skarbowego, gdyż dopełni on za nich wszystkich niezbędnych formalności. Może także dokonać wpisów do księgi wieczystej nieruchomości lub nawet ją założyć, jeśli nieruchomość jej nie posiada.

Darowizna samochodu od rodziców

Oprócz pieniędzy i mieszkania rodzice mogą podarować swojemu dziecku samochód. Co więcej, zamiast całej ruchomości możliwe jest podarowanie kilku lub kilkudziesięciu procent udziałów w niej, co w praktyce znaczy tyle, że do pojazdu będą mieć prawa obie strony umowy.

Jednocześnie trzeba podkreślić, że w odróżnieniu od darowizny nieruchomości, w tym przypadku formalności nie trzeba dopełniać u notariusza. Umowę darowizny auta można sporządzić samemu, nawet odręcznie. Ważne jednak, by znalazły się w niej konkretne zapisy, m.in. dane obdarowującego oraz obdarowywanego, przedmiot darowizny, wartość pojazdu, a także daty i stosowne oświadczenia.

Darowizna od rodziców – podatek

Każda darowizna bez wyjątku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadku i darowizn. W niektórych grupach podatkowych przewidziane zostały jednak pewne zwolnienia. Na takie zwolnienie mogą liczyć dzieci, które otrzymały darowiznę od swoich rodziców, jednak pod pewnymi warunkami.

Kluczowe jest, w jakiej grupie podatkowej znajduje się darczyńca. W zależności od grup określone zostały bowiem kwoty wolne od podatku. Jeżeli wartość darowizny ich nie przekroczy, to obdarowany nie musi płacić podatku.

W przypadku podatku od spadków i darowizn wyróżnia się 3 grupy podatkowe:

Grupa podatkowa

Kto znajduje się w grupie podatkowej?

Kwota wolna od podatku

Grupa 1

małżonek, zstępni (np. córka, syn, wnuki, prawnuki), wstępni (np. matka, ojciec, dziadkowie), rodzeństwo, macocha, ojczym, pasierb, synowa, zięć, teściowie

9637zł

Grupa 2

zstępni rodzeństwa, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych

7276zł

Grupa 3

pozostałe osoby, niezaliczone do pozostałych grup

4902zł

Darowizna od rodziców a podatek – jak to dokładnie wygląda? Zacznijmy od tego, że w ramach grupy 1 wyróżnia się tzw. grupę 0. To właśnie do niej należą rodzice, zatem wszelkie darowizny od nich otrzymane są zwolnione z podatku od spadku i darowizn. Jest tylko jeden warunek – po przekroczeniu kwoty wolnej od podatku 9637zł musi zostać dopełniony obowiązek zgłoszeniowy do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od otrzymania darowizny. W przeciwnym razie będzie ona podlegać opodatkowaniu według opodatkowania dla 1 grupy podatkowej.

Jak rozliczyć darowiznę od rodziców?

Darowizna od rodziców daje realną korzyść w majątku, jednak otrzymanych kwot czy majątku nie uznaje się za przychód. A trzeba mieć świadomość, że jedynie przychód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a więc tym, który należy wykazać w deklaracji rocznej PIT.

Jaki PIT w przypadku darowizny od rodziców? Choć nie ma konieczności wykazywania darowizny w składanej na koniec roku deklaracji rocznej PIT, to powinna zostać wykazana w specjalnie do tego przeznaczonej deklaracji podatkowej. Oznaczenie jej to SD-Z2.

To może Cię zainteresować:Podatek od wzbogacenia - czym jest i kiedy trzeba zapłacić podatek od wzbogacenia?

Darowizna od rodziców – jak i gdzie należy zgłosić?

Darowizny o wartości mniejszej niż 9637zł, nie trzeba nigdzie zgłaszać. W przypadku darowizny od rodziców powyżej tej kwoty konieczne jest zgłoszenie. Darowizna od rodziców – jak zgłosić?

Darowiznę od rodziców powyżej 9637zł należy zgłosić do właściwego urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 – zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych. Do formularza SD-Z2 należy dołączyć dowody otrzymania darowizny (np. wydruk z rachunku bankowego).

Darowizna od rodziców – kiedy zgłosić? Czas na dopełnienie niezbędnych formalności wynosi 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Ważna jest jeszcze kwestia tego, kto zgłasza darowiznę od rodziców. Powinien zrobić to obdarowany.

Darowizna od rodziców – kiedy nie trzeba zgłaszać?

Do urzędu skarbowego nie musi być zgłoszona darowizna od rodziców w kwocie poniżej 9637zł. Dodatkowo taka darowizna jest zwolniona z podatku. Jeśli jednak darowizna będzie wyższa, a obdarowany nie dopełni określonych prawnie formalności, musi liczyć się z konsekwencjami.

Czym skutkuje niezgłoszona darowizna? Tym, że jest opodatkowana na zasadach ogólnych. W praktyce znaczy to tyle, że trzebazłożyć deklarację i zapłacić podatek. Może to wiązać sięrównież z karą za niedotrzymanie obowiązku zgłoszeniowego – wszystko zależy od przyjętego przez urząd skarbowy stanowiska.

Darowizna od rodziców – dokumenty i formalności

Zgłoszenie nadwyżki powyżej kwoty 9637zł dokonuje się na druku SD-Z2. Z tego obowiązku zwolnione są jedynie osoby, które zawarły umowędarowizny w formie aktu notarialnego. Można jednak dokonać umowy darowizny pieniędzy bez zachowania formy aktu notarialnego. Wtedy umowa przy darowiźnie pieniężnej od rodziców jest zawierana ustnie i dochodzi do skutku z chwilą jej wykonania, czyli przekazania środków obdarowanemu.

Darowizna od rodziców – jak wypełnić SD–Z2?

Otrzymaną darowiznę zgłasza się poprzezzłożenie wniosku SD-Z2 – zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych do właściwego urzędu skarbowego. Druk wniosku koniecznego dozłożenia dla potwierdzenia otrzymania darowizny od rodziców znaleźćmożna bez problemu w internecie. Jak wypełnić SD–Z2 – darowizna pieniężna od rodziców?

Tak jak większość formularzy podatkowych pola jasne wypełniamy my, a pola ciemne organ podatkowy. Dokument można wypełnić komputerowo lub ręcznie, najlepiej dużymi, drukowanymi literami. Gotowy wzór SD–Z2 konieczny dozłożenia po otrzymaniu darowizny pieniężnej od rodziców znaleźćmożna w sieci.

Na co można przeznaczyć darowiznę pieniężną od rodziców?

Obdarowany może dysponować otrzymanymi od rodziców pieniędzmi w dowolny sposób. Najczęściej darowizna od rodziców przeznaczana jest na cele mieszkaniowe, a ich rodzaj zależy do wysokości otrzymanej kwoty. Często środki idą na remont lub aranżację, czasem darowizna od rodziców jest tak wysoka, że starcza na mieszkanie. Są i tacy, którzy przeznaczają darowiznę od rodziców na zakup działki albo budowę domu. Tak czy inaczej, żaden organ państwowy nie ma prawa ingerować w to, na co zostanie przeznaczona darowizna.

Darowizna od rodziców – co jeszcze warto wiedzieć?

Poniżej jeszcze zebraliśmy odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania dotyczące darowizny od rodziców.

Ile razy można przekazać/otrzymać darowiznę od rodziców? Czy są jakieś limity?

  • Darowizna od rodziców – ile razy można ją przekazać?

Nie ma żadnego odgórnego limitu darowizn, jakie dzieci mogą otrzymać od swoich rodziców. Trzeba jednak pamiętać o tym, że wartość darowizn z ostatnich 5 lat się sumuje. Oznacza to, że druga darowizna od rodziców musi zostać dodana do pierwszej itd., a jeśli obliczona kwota przekroczy 9637zł, należy zgłosić fakt ten do US.

  • Darowizna od rodziców – jak często może być przekazywana?

Podobnie jak nie ma limitu darowizn, tak i nie ma wytycznych w zakresie częstotliwości ich przekazywania. Zatem w grę wchodzi nawet comiesięczna darowizna od rodziców.

  • Darowizna od rodziców – co ile trzeba wywiązywać sięz obowiązku podatkowego?

Podstawę opodatkowania stanowi suma wszystkich otrzymanych darowizn od rodziców w ciągu 5 lat. Po upływie 5 lat nie trzeba brać określonej darowizny pod uwagę przy dopełnianiu obowiązków podatkowych.

Jakie prawa ma małżonka/małżonek do darowizny od rodziców?

  • Darowizna mieszkania dla syna/córki od rodziców – jakie prawa żony/męża?

Przedmiot darowizny od rodziców wchodzi do majątku odrębnego małżonka. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy darczyńca postanowi inaczej. Wtedy musi zaznaczyć, że przedmiot darowizny wejdzie w skład majątku wspólnego małżonków.

  • Darowizna od rodziców a wspólnota majątkowa – jak to wygląda?

Pieniądze, samochód lub mieszkanie przekazane w darowiźnie od rodziców stanowi majątek osobisty dziecka, również wówczas, gdy jest on w związku małżeńskim, w którym obowiązuje wspólnota majątkowa. Małżonkowi obdarowanego nie przysługują zatem żadne prawa do darowizny.

  • Darowizna od rodziców i zakup mieszkania przez małżeństwo – czy mieszkanie wejdzie do majątku wspólnego?

Jeśli pieniądze z darowizny obdarowany przeznaczy na zakup nieruchomości, to co do zasady, nieruchomość będzie stanowić wspólną własność małżonków. Ponadto w przypadku wspólnoty majątkowej obdarowany potrzebuje zgody drugiej strony na jej zakup.

  • Darowizna od rodziców a rozwód – czy podlega podziałowi przy rozwodzie?

Darowizna od rodziców stanowi majątek osobisty. W praktyce oznacza to, że przy rozwodzie nie podlega podziałowi. Majątek otrzymany w ramach darowizny dzielony jest tylko wtedy, gdy darczyńca jasno wskazał w akcie darowizny, że pieniądze lub dana rzecz wchodzi do majątku małżeńskiego.

Jak wygląda kwestia zachowku w przypadku otrzymania darowizny od rodziców?

  • Darowizna od rodziców a zachowek – ile czasu jest na dochodzenie zachowku?

Jeśli spadkodawca rozporządził całym swoim majątkiem w drodze darowizn, a nie sporządził testamentu, to roszczenie o zachowek przedawnia się w ciągu 5 lat, licząc od dnia jego śmierci. Zatem osoba uprawniona ma 5 lat na dochodzenie zachowku.

  • Darowizna od rodziców a zachowek dla rodzeństwa – czy brat/siostra może dochodzić od obdarowanego zachowku?

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Wszystko zależy od tego, kiedy została dokonana darowizna, czy rodzeństwo otrzymało rekompensatę, czy przypadkiem nie zostało wydziedziczone, jak również od tego, kiedy otwarto spadek. Najlepiej więc poradzić się w tej sprawie prawnika.

Top Articles
Latest Posts
Article information

Author: Patricia Veum II

Last Updated: 01/06/2023

Views: 6566

Rating: 4.3 / 5 (44 voted)

Reviews: 83% of readers found this page helpful

Author information

Name: Patricia Veum II

Birthday: 1994-12-16

Address: 2064 Little Summit, Goldieton, MS 97651-0862

Phone: +6873952696715

Job: Principal Officer

Hobby: Rafting, Cabaret, Candle making, Jigsaw puzzles, Inline skating, Magic, Graffiti

Introduction: My name is Patricia Veum II, I am a vast, combative, smiling, famous, inexpensive, zealous, sparkling person who loves writing and wants to share my knowledge and understanding with you.